Investitsiyani noldan boshlang
O‘zbekiston bozori haqida olti dars: mablag‘ va broker tanlashdan buyurtma ijrosini tekshirishgacha. Hisob-kitoblar va o‘quv misollari bilan.
6 dars · ~51 daq · O‘qish va vazifalar
O‘qishni boshlashBirinchi bitimga 5 qadam
Birinchi buyurtmagacha olti dars
Tugallangan darslar: 0 / 6Aksiya nima
Aksiya kompaniyada ulush beradi. Aksiyador huquqlari, dividendlar va xarajatlarni hisobga olgan xarid natijasini ko‘rib chiqamiz.
8 daqXatarlar va qancha mablag‘ kiritish
Yashash va yaqin maqsadlar uchun qaysi mablag‘ kerakligini aniqlang. Keyin narx tushishi va sotishdagi qiyinchiliklarni ko‘rib chiqing.
6 daqBozor qanday ishlaydi va brokerni qanday tanlash kerak
Litsenziyali brokerda hisobvaraq ochasiz, u buyurtmalaringizni Toshkent RFBga yuboradi, qog‘ozlar esa depo hisobvarag‘ida qayd etiladi. Bitim xarajati majburiy yig‘imlar va broker tarifidan iborat.
9 daqHisob ochish va shaxsiy investitsiya hisobvarag‘i
Shartnoma, shaxsni tasdiqlash, hisob ochish va savdoga kirish. Pul kiritishdan oldingi tekshiruv va shaxsiy investitsiya hisobvarag‘i farqini ko‘rib chiqamiz.
9 daqXariddan oldin qimmatli qog‘ozni tekshirish
O‘quv kartochkasida tiker, maydon, yaqindagi bitimlar, spred va hisobot davrini tekshiramiz. Yana qaysi ma’lumot kerakligini ko‘rib chiqamiz.
8 daqBirinchi buyurtma
Buyurtma — ma’lum qog‘ozni ma’lum miqdorda olish topshirig‘i. Limitli buyurtma eng yuqori xarid narxini belgilaydi. Bitimdan keyin broker hisobotini tekshiring.
11 daq
Ko‘p so‘raladigan savollar
Qancha mablag‘ bilan boshlash mumkin?
Qonunda eng kam summa belgilanmagan. Amaliy chegarani aksiya narxi va broker shartlari, jumladan eng kam komissiya belgilaydi.
Toshkent RFB: eng kam mablag‘Birjada brokerisiz aksiya sotib olish mumkinmi?
Xususiy investor buyurtmani litsenziyali investitsiya vositachisiga beradi, u esa birjaga joylashtiradi.
Toshkent RFB: investitsiya vositachisi orqali savdoBrokerni qanday tekshirish kerak?
Uni uzse.uz dagi birja a’zolari ro‘yxatidan toping va ILMA reyestrida investitsiya vositachisi litsenziyasini tekshiring. Pul o‘tkazish rekvizitlarini shartnoma yoki shaxsiy kabinetdan oling.
Toshkent RFB: birja a’zolari va brokerlarBitim qancha turadi?
E’lon qilingan listing G1 tarifida 10 mlrd so‘mgacha bitim uchun har bir tomondan 0,36% yig‘im olinadi. Broker komissiyasi alohida hisoblanadi; uning tarifiga majburiy yig‘imlar kirishini aniqlang.
Toshkent RFB: listing aksiyalari bo‘yicha yig‘imlarSavdo qachon bo‘ladi?
Dushanba–juma, bayram va dam olish kunlaridan tashqari. G1 Toshkent vaqti bilan: ochilish 09:30–10:00, uzluksiz savdo 10:00–15:30, yopilish 15:30–16:00.
Toshkent RFB: G1 savdo jadvaliAksiyalarim qayerda saqlanadi?
Aksiyalar depozitariydagi depo hisobvarag‘ingizda yozuv sifatida qayd etiladi. DaykonInvest model portfeli hisob yuritish vositasi, qog‘ozlarni saqlash joyi emas.
Toshkent RFB: qimmatli qog‘ozlarni hisobga olishUZTL va UZTLP nimasi bilan farq qiladi?
UZTL — «O‘zbektelekom»ning oddiy, UZTLP — imtiyozli aksiyasi. Narxi va huquqlari farq qiladi. Imtiyozli aksiyada ustav dividend yoki uni hisoblash tartibini belgilaydi; hisoblashdagi nominal bozor narxidan farq qiladi.
Toshkent RFB: UZTL oddiy va imtiyozli aksiyalariAksiyadorlik jamiyatlari to‘g‘risidagi qonun: imtiyozli aksiyalar dividendlariDaykonInvest investitsiya tavsiyalari beradimi?
Yo‘q. Biz ma’lumotlarni ko‘rsatamiz va ularni o‘qishni tushuntiramiz. Qarorni siz qabul qilasiz; investitsiya zarar keltirishi mumkin.
Hisob-kitob qachon bo‘ladi va dividend huquqini qanday olish mumkin?
Birja tasvirlagan markaziy kontragentli bitimlarda hisob-kitob T+2. Dividend olish uchun dividendsiz savdo boshlanadigan sanadan oldin sotib olish kerak; birja tavsifiga ko‘ra bu sana reyestr qayd sanasidan bir savdo kuni oldin keladi. Aniq sanani brokerdan tekshiring.
Toshkent RFB: T+2 hisob-kitoblariToshkent RFB: dividendsiz savdo boshlanadigan sanaNarx bir kunda qanchaga o‘zgarishi mumkin?
Tasvirlangan asosiy savdo tartibida tayanch narxdan ±20% chegara amal qiladi; tayanch odatda oldingi kun yopilish narxidir. Boshqa maydon shartlarini alohida tekshiring. Bu butun egalik davridagi zarar chegarasi emas.
Toshkent RFB: tayanch narx va kunlik chegaraBoshqa materiallar
O‘zbekiston aksiyalari dividendini qanday olish mumkinAksiyalar bo‘yicha dividend solig‘iUZTL misolida P/E nimaMateriallar ta’lim maqsadida berilgan va investitsiya tavsiyasi emas. Qimmatli qog‘ozlarni sotib olish daromadni kafolatlamaydi; mablag‘ning bir qismi yoki barchasi yo‘qotilishi mumkin.