Xatarlar va qancha mablag‘ kiritish

Nima kutilganidek bo‘lmasligi mumkin

Narx tushib, uzoq vaqt tiklanmasligi mumkin. Birja daromadni va kiritilgan mablag‘ saqlanishini kafolatlamaydi.

Likvidlik: kerakli narxda xaridor topilmasligi mumkin. Oxirgi bitim narxi hozir shu narxda sotish mumkinligini bildirmaydi.
Kompaniya xatari: zarar, dividend to‘lamaslik, sohadagi muammolar.
Jamlanish: bir kompaniya yoki tarmoq investitsiyaning katta qismini egallaydi. Hatto bir necha bank aksiyasi ham bank sektorining umumiy muammolariga bog‘liq.

Mablag‘ni maqsadiga ko‘ra ajrating

Majburiy xarajatlar, yaqin katta xaridlar va kutilmagan vaziyatlar zaxirasini yozing. Zaxirani kerakli vaqtda olish mumkin bo‘lgan joyda saqlang. Uning miqdori xarajatlar va daromad barqarorligiga bog‘liq.

Omonat, obligatsiya va aksiya maqsad hamda muddatga ko‘ra tanlanadi. Pulni qachon qaytarib olish va qanday yo‘qotishga yo‘l qo‘yishingizni solishtiring.

O‘quv misoli: majburiyatlardan keyin qancha qoladi

20 000 000 so‘m jamg‘armangiz bor. 12 000 000 so‘mni zaxira, 5 000 000 so‘mni rejalashtirilgan xarajatlar uchun ajratdingiz. Qoldiq: 20 000 000 − 12 000 000 − 5 000 000 = 3 000 000 so‘m.

Qolgan 3 000 000 so‘m uchun maqsad, muddat va yo‘l qo‘yiladigan yo‘qotishni yozing. Keyin qanchasini aksiyaga kiritishga tayyorligingizni hal qiling. O‘z raqamlaringizni qo‘yib, qaysi xarajatlar kutilganidan oldin paydo bo‘lishi mumkinligini tekshiring.

Qo‘shimcha holat: narx 30% tushsa

Kiritilgan 3 000 000 so‘m 30%ga arzonlashsa, qiymati 2 100 000 so‘m bo‘ladi. Xarajatlarga boshqa pulingiz yetadimi? Aksiyani sotishga to‘g‘ri keladimi? Kattaroq tushishni ham ko‘rib chiqing: bu yerda 30% mashq uchun olingan, zarar chegarasi emas.

Amalda tekshiring

Tanlangan qog‘oz dividend sahifasida tavsiya, qabul qilingan qaror va to‘lov ma’lumotini farqlang. Eski dividend keyingi to‘lovni va’da qilmaydi.

Tekshirish manbasini ochish

Dars yakuni

Zaxira va yaqin xarajatlarni ajratdim Qolgan mablag‘ maqsadi va muddatini yozdim Bu summani yo‘qotish budjetimga qanday ta’sir qilishini tekshirdim

O‘zingizni sinang

Natijani saqlash uchun uchta savolga javob bering va dars oxirigacha o‘qing.

1 / 3Jamg‘arma 20 mln so‘m, zaxira 12 mln, yaqin xarajatlar 5 mln. Maqsad va vositani tanlash uchun qancha qoladi? 8 mln so‘m 3 mln so‘m 15 mln so‘m

2 / 3Oxirgi bitimda aksiya 10 000 so‘m bo‘lgan, hozir xaridor yo‘q. Bu shoshilinch sotuv uchun nimani bildiradi? Darhol oxirgi narxda sotish mumkin Xaridor kutish yoki boshqa narxda talab izlash kerak Birja aksiyani oxirgi narxda sotib oladi

3 / 3Uch bank aksiyasini oldingiz. Qaysi xatar bu investitsiyalarni hamon birlashtiradi? Bank sektori muammolari uchalasiga ham ta’sir qilishi mumkin Bir kompaniya xatari faqat ulushlar teng bo‘lsa yo‘qoladi Uchta nom jamlanish xatarini to‘liq yo‘qotadi

Manbalar

Toshkent RFB: daromad kafolati yo‘qligi
Manba bo‘limi: Гарантирует ли биржа доход от инвестирования. Tekshirildi: 2026-11-01