DaykonInvestNimani nimaga bo‘lamiz
P/E — bozor kapitallashuvining tanlangan davrdagi sof foydaga nisbati. Bitta taqqoslanadigan aksiya uchun bu narxning bir aksiyaga to‘g‘ri keladigan foydaga nisbatidir. Surat va maxraj bir xil kapital ko‘lami va mos aksiyalar tarkibiga tegishli bo‘lishi kerak.
- TTM: hisobot davrlaridan yig‘ilgan oxirgi 12 oy foydasi.
- LYR: oxirgi yakunlangan hisobot yili foydasi.
- Forward: DaykonInvestda — yil boshidan mavjud natijaning yillik proyeksiyasi; kelgusi foyda kafolati emas.
Aniq o‘quv misoli
UZTL kartasini tushunish uchun shartli kapitallashuvni 1 000 mlrd so‘m va shartli TTM sof foydani 100 mlrd so‘m deb olaylik. P/E = 1 000 / 100 = 10. Bu arifmetik misol, UZTLning joriy ko‘rsatkichlari emas.
O‘sha kapitallashuvda foyda 50 mlrd so‘mgacha kamayganda P/E 20 bo‘ladi. Aksiya narxi o‘smagan bo‘lsa ham, koeffitsiyent foyda kamaygani sababli oshishi mumkin.
Kompaniya kartasini qanday o‘qish kerak
UZTL sahifasida TTM, Forward yoki LYR yorlig‘ini, narx sanasi va hisobot davrini tekshiring. Kompaniyalarni bir xil asosda solishtiring. Zarar bo‘lganda musbat P/E iqtisodiy ma’noga ega emas; yaroqli foyda ma’lumoti bo‘lmasa, koeffitsiyent hisoblanmaydi. Past P/E aksiyaning arzonligini o‘z-o‘zidan isbotlamaydi va ko‘rsatilgan yillarda o‘zini oqlashni va’da qilmaydi.
Boshlang‘ich ma’lumotlarni tekshiring
Haqiqiy UZTL kartochkasida hisobot manbasini ochib, foyda davrini koeffitsiyent yorlig‘i bilan solishtiring. Yarim yillik va to‘qqiz oylik jamlanma hisobotlarni alohida chorak sifatida qo‘shmang. TTM uchun taqqoslanadigan davrlar kerak; ma’lumot to‘liq bo‘lmasa hisobni aniqlanmagan holda qoldiring. Bitta emitent kapitalizatsiyasida turli aksiya sinflari satrlari orqali bir kapitalni qayta hisoblamang.