Nimalarni o‘rganasiz
- Bitimda kimlar ishtirok etadi
- Brokerni qanday tekshirish kerak
- Xarid xarajatlari nimalardan tuziladi
Bozor ishtirokchilari
Siz buyurtmani brokerga berasiz. Broker — investitsiya vositachisi — uni Fondbozori.uz savdo tizimiga joylashtiradi. Birja xaridorlar va sotuvchilar buyurtmalarini moslashtiradi.
Depozitariy qog‘ozlarni hisobga oladi: aksiyalar depo hisobvarag‘ingizdagi yozuvdir, qog‘oz sertifikatlar yo‘q. ILMA — kapital bozori regulyatori.
Brokerni tekshirish
Kompaniyani birja a’zolari ro‘yxati va ILMA reyestridan yuridik nomi hamda STIR bo‘yicha toping. Reyestrda «Investitsiya vositachisi» faoliyati va izohlarni tekshiring: ishlash huquqi to‘xtatilgan yoki bekor qilingan bo‘lishi mumkin. Maslahat yoki ishonchli boshqaruv qaydi vositachi huquqini almashtirmaydi.
Messenjerdagi xabarlardan olingan rekvizitlarga pul yubormang. Shartnoma yoki brokerning shaxsiy kabinetidan foydalaning.
Xarid xarajati nimalardan tuziladi
Listing G1 aksiyalarida 10 mlrd so‘mgacha bitim uchun majburiy yig‘im bitim summasining 0,36%ini tashkil etadi. Kattaroq bitimda tarifning boshqa pog‘onasi qo‘llanadi. Yig‘im har bir tomondan olinadi; broker komissiyasini alohida aniqlang.
Har brokerning tarifi o‘ziga xos: foiz, eng kam komissiya, abonent to‘lovi, pul yechish haqi. Tarifni yozma oling va majburiy yig‘imlar uning ichidami yoki alohida undirilishini aniqlang.
Toshkent RFB tarifi 12.11.2026 da tekshirildi. Buyurtmagacha maydon, summa chegarasi va amaldagi tahrirni tekshiring.
Birjaning e’lon qilingan tarifi bo‘yicha hisob
G1 ning ko‘rsatilgan pog‘onasida 1 000 000 so‘mlik hisobiy xarid uchun yig‘im: 1 000 000 × 0,36% = 3 600 so‘m. Bu birja tarifi bo‘yicha hisob, bajarilgan bitim hisoboti emas. Muayyan broker komissiyasi kiritilmagan va alohida qo‘shiladi.
| Qism | Summa |
|---|---|
| Aksiyalar qiymati | 1 000 000 so‘m |
| Yig‘im, 0,36% | 3 600 so‘m |
| Broker komissiyasigacha aksiyalar va yig‘im | 1 003 600 so‘m |
| Broker komissiyasi | Brokerning amaldagi tarifi bo‘yicha |
Sotish xarajatini ham hisobga oling
Xuddi shu G1 pog‘onasida 1 000 000 so‘mlik sotuv uchun yana 3 600 so‘m majburiy yig‘im olinadi. Unga tegishli broker komissiyasi qo‘shiladi. Natijani baholashda xarid va sotuv xarajatlarini hisoblang; broker tarifisiz zararsizlik chegarasi noma’lum.
- Ilova, masofadan hisobvaraq ochish, limitli buyurtma va tushunarli ijro hisobotlarini solishtiring.
- Shaxsiy investitsiya hisobvarag‘i kerak bo‘lsa, broker uni taklif qiladimi, alohida so‘rang.
Haqiqiy brokerdan nimani so‘rash kerak
ILMA reyestridan investitsiya vositachisini tanlab, uning yozma tarifini toping. Xuddi shu 1 000 000 so‘mlik xarid uchun aksiyalar qiymati, majburiy yig‘im, broker komissiyasi va boshqa to‘lovlar ajratilgan to‘liq hisobni so‘rang. Broker tarifisiz xaridning yakuniy qiymatini aniqlab bo‘lmaydi.
| Shart | Nimani tekshirish kerak |
|---|---|
| Komissiya va eng kam to‘lov | Tarifdagi formula va eng kam to‘lov |
| Majburiy yig‘imlar | Komissiyaga kiradimi yoki alohida olinadimi |
| Boshqa xarajatlar | Xizmat, pul yechish, qog‘ozlarni o‘tkazish |
Keng tarqalgan xatolar
- Faqat foizni solishtirib, eng kam komissiyani unutish
- Majburiy yig‘imlarni hisobga olmaslik
- Litsenziyani tekshirmasdan kompaniyani tanlash
Dars yakuni
O‘zingizni sinang
Natijani saqlash uchun uchta savolga javob bering va dars oxirigacha o‘qing.
Manbalar
- Toshkent RFB: investitsiya vositachisi orqali savdo
Manba bo‘limi: В каком порядке осуществляются торги. Tekshirildi: - Toshkent RFB: qimmatli qog‘ozlarni hisobga olish
Manba bo‘limi: Где хранятся ценные бумаги. Tekshirildi: - Toshkent RFB: birja a’zolari va brokerlar
Manba bo‘limi: Члены биржи. Tekshirildi: - ILMA: professional ishtirokchilar reyestri
Manba bo‘limi: Таблица реестра: юридическое лицо, ИНН, инвестиционный посредник, примечания о статусе. Tekshirildi: - Toshkent RFB: listing aksiyalari bo‘yicha yig‘imlar
Manba bo‘limi: В секциях листинга: рынок акций G1; сборы с каждой стороны, брокер отдельно. Tekshirildi: