Nimalarni o‘rganasiz
- Hisobvaraq ochish qadamlari
- Qancha pul kerak
- Shaxsiy investitsiya hisobvarag‘i nima
Shartnomadan pul tushishigacha
Hujjatlar ro‘yxati va masofadan ochish imkoniyatini tanlagan brokeringizdan so‘rang.
- Brokerni tanlab, shartnoma va tarifni saqlang.
- Shaxsingizni tasdiqlang: broker o‘z talablariga ko‘ra tekshiradi.
- Hisob ochilishini kuting va buyurtma berish uchun ilova yoki kabinetga kirish imkonini oling.
- Oluvchi va pul kiritish rekvizitlarini shartnoma yoki kabinet bilan solishtiring. To‘lov maqsadi va o‘tkazma komissiyasini aniqlang.
- Tanlangan summani o‘tkazib, kabinetda tushganini tekshiring. Mavjud qoldiq xarid va xarajatlarga yetishi kerak.
Qancha pul kerak
Qonunda eng kam summa belgilanmagan. Amaliy chegarani aksiya narxi va broker shartlari, ayniqsa eng kam komissiya belgilaydi. Kichik mablag‘dan boshlashdan avval xarajat va xatarlarni baholang.
Hisob ochilganini tekshiring
Shartnoma va tarif saqlangan, hisob raqami yoki rekvizitlari, kabinetga kirish va mavjud qoldiq ma’lumoti bor. Birinchi xariddan oldin buyurtmalar, pul yechish va broker hisobotlari bo‘limlarini toping. DaykonInvest model portfeli hisob yuritish uchun; pul va qog‘ozlar unda saqlanmaydi.
Shaxsiy investitsiya hisobvarag‘ini tanlasangiz
Shaxsiy investitsiya hisobvarag‘i investitsiya vositachisida ochiladi. Uni O‘zbekiston soliq rezidenti bo‘lgan jismoniy shaxs ochadi. Badallarni qabul qilish uchun bitta shunday hisobvaraq ishlatiladi.
Imtiyoz hisobvaraqqa yo‘naltirilgan, daromad solig‘iga tortiladigan ish haqi va boshqa daromadlarga tegishli. Shartlarga kalendar yilida mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdorining (MHEKM) 100 baravaridan, oyiga 20 baravaridan oshmagan badallar, birinchi tushumdan kamida 12 oy va mablag‘ni O‘zbekistonda chiqarilgan qog‘ozlar xaridiga ishlatish kiradi.
O‘quv misoli: rezident soliqqa tortiladigan ish haqidan 1 000 000 so‘mni hisobvaraqqa yo‘naltirdi va imtiyoz shartlarini bajardi. Daromad solig‘i 12% bo‘lsa, shu qism bo‘yicha soliq 120 000 so‘mga kamayadi. Bu soliq tejalishi; aksiya xaridi natijasi alohida hisoblanadi.
Hisobvaraqdan pul yechish va imtiyozni rasmiylashtirish
Hisobvaraqdan qisman pul yechish taqiqlangan. Yechish uchun hisob yopiladi, qog‘ozlar sotiladi yoki o‘tkaziladi. Sizning tashabbusingiz bilan 12 oy tugashidan oldin yopishda daromad solig‘i majburiyati yuzaga keladi; boshqa vositachiga ko‘chirish uchun alohida tartib bor.
Hatto 12 oydan keyin ham badallarning qog‘oz olishga, xarid komissiyasini qo‘shgan holda, ishlatilmagan qismi yechishda soliqqa tortiladi. Bir yil kutishning o‘zi ishlatilmagan qoldiqqa imtiyoz bermaydi.
Rasmiylashtirish uchun shartnoma, badal va qog‘oz xaridi hujjatlarini saqlang. Daromad o‘tkazilishidan oldin Soliq kodeksi 378-moddasi 23-bandini qo‘llashni soliq agenti — daromad solig‘ini ushlovchi, masalan ish beruvchi bilan kelishing.
Soliq ortiqcha ushlangan bo‘lsa, 391-modda soliq davri ichida agentga yozma ariza orqali qaytarishni nazarda tutadi. Davr tugagach yoki agent bo‘lmasa, soliq organiga yillik deklaratsiya bilan murojaat qilinadi. Brokerdan shartlar bajarilishini tasdiqlovchi hujjatlarni oldindan so‘rang.
Amalda tekshiring
Mablag‘ kiritishdan oldin shartnomadagi yuridik nom va STIRni ILMA reyestri bilan solishtiring. Shartnoma, amaldagi tarif va oluvchi rekvizitlarini saqlang.
Keng tarqalgan xatolar
- Begona xabarlardagi rekvizitlarga pul o‘tkazish
- Shartnoma va tarifni saqlamaslik
- Pul yechish shartlarini o‘qimasdan hisobvaraq ochish
Dars yakuni
O‘zingizni sinang
Natijani saqlash uchun uchta savolga javob bering va dars oxirigacha o‘qing.
Manbalar
- Toshkent RFB: investitsiyani boshlash
Manba bo‘limi: Как начать торговать; как физические лица могут приобретать акции. Tekshirildi: - Toshkent RFB: eng kam mablag‘
Manba bo‘limi: Минимальный размер средств для приобретения акций. Tekshirildi: - Shaxsiy investitsiya hisobvarag‘i nizomi: ochish, badallar va yechish
Manba bo‘limi: Положение №331, редакция 17.04.2026: пункты 2, 4, 10–16, 18–25. Tekshirildi: - Soliq kodeksi: investitsiya hisobvarag‘i imtiyozi va soliq qaytarish
Manba bo‘limi: Статья 378, пункт 23; статья 381; статья 391. Tekshirildi: - ILMA: professional ishtirokchilar reyestri
Manba bo‘limi: Таблица реестра: юридическое лицо, ИНН, инвестиционный посредник, примечания о статусе. Tekshirildi: - Toshkent RFB: listing aksiyalari bo‘yicha yig‘imlar
Manba bo‘limi: В секциях листинга: рынок акций G1; сборы с каждой стороны, брокер отдельно. Tekshirildi: